Akt poświadczenia dziedziczenia to dokument sporządzany przez notariusza potwierdzający, kto jest spadkobiercą zmarłej osoby, na jakiej podstawie oraz w jakich udziałach spadkobiercy nabywają spadek. Jest to szybka alternatywa dla długotrwałego postępowania sądowego o stwierdzenie nabycia spadku.
Procedura sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza obejmuje kilka etapów:
- zgromadzenie dokumentów: należy przedstawić notariuszowi wymagane prawem dokumenty, takie jak akt zgonu spadkodawcy, akty stanu cywilnego spadkobierców (akty urodzenia bądź akty małżeństwa), ewentualne testamenty sporządzone przez spadkodawcę bądź zawarte w formie aktu notarialnego umowy o zrzeczenie się dziedziczenia;
- sporządzenie protokołu dziedziczenia: notariusz sporządza protokół dziedziczenia w obecności wszystkich osób zainteresowanych; osobami zainteresowanymi są osoby, które mogą wchodzić
w rachubę jako spadkobiercy ustawowi oraz testamentowi, a także osoby, na których rzecz spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne; w treści protokołu dziedziczenia zamieszcza się oświadczenia oraz informacje niezbędne dla sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia, takie jak: oświadczenia o istnieniu lub nieistnieniu osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców od dziedziczenia lub dziedziczyłyby wraz z nimi, oświadczenia o znanych testamentach spadkodawcy lub braku takich testamentów, oświadczenia, że w odniesieniu do spadku nie zostało uprzednio wydane postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku i nie toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku ani nie został sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia, oświadczenia
o obywatelstwie i miejscu zwykłego pobytu spadkodawcy w chwili śmierci, oświadczenia, czy były składane oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku lub zapisu windykacyjnego, czy zostało wydane orzeczenie dotyczące niegodności spadkobiercy lub osoby, na której rzecz został uczyniony zapis windykacyjny, oraz czy były zawierane umowy z przyszłym spadkodawcą w przedmiocie zrzeczenia się dziedziczenia po nim; - sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia: po spisaniu protokołu dziedziczenia notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia, jeżeli nie ma wątpliwości co do istnienia jurysdykcji krajowej, treści właściwego prawa obcego, osoby spadkobiercy i wysokości udziałów w spadku,
a w przypadku, gdy spadkodawca uczynił zapis windykacyjny – także co do osoby, na której rzecz spadkodawca uczynił zapis windykacyjny oraz przedmiotu zapisu; notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego, z wyłączeniem dziedziczenia na podstawie testamentów szczególnych; - zarejestrowanie aktu poświadczenia dziedziczenia w Rejestrze Spadkowym: notariusz niezwłocznie po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia dokonuje jego wpisu do Rejestru Spadkowego; zarejestrowanie aktu poświadczenia dziedziczenia jest bardzo ważną czynnością, bowiem dopiero zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.
Uzyskanie notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia pozwala spadkobiercom na swobodne dysponowanie odziedziczonym majątkiem (np. zawarcie umowy sprzedaży nieruchomości wchodzącej w skład spadku, wypłata odziedziczonych środków pieniężnych z rachunku bankowego należącego do spadkodawcy czy też przerejestrowanie samochodu należącego do osoby zmarłej). To bardzo szybkie
i wygodne rozwiązanie umożliwiające przeprowadzenie sprawy spadkowej.

